postheadericon „Wybiórcze zatrzymywanie”

„Wybiórcze zatrzymywanie” dotyczy zjawiska, w którym identyczne ko-mórki, wykonujące bezładne i przypadkowe ruchy, w pewnym momencie spotykają się przypadkowo. W wyniku zetknięcia się ich powierzchni ruch komórek zostaje zatrzymany, a komórki zaczynają przylegać do siebie ze wzrastającą siłą. Zjawisko takie otrzymało nazwę zahamowania kontaktowego. Towarzyszy mu zahamowanie podziałów mitotycz- nych kontaktujących się komórek.

Do tego samego rzędu zjawisk należy proces tzw. agregacji komórek. Jeżeli mianowicie zmieszać kilka różnych rodzajów komórek, to po pewnym czasie komórki te zaczynają przylegać do siebie tworząc agregaty, których średnica wzrasta przez nakładanie na ich powierzchnię nowych komórek. W dalszej kolejności jednak w obrębie agregatów zachodzą charakterystyczne zmiany. Identyczne komórki „odnajdują się” w agre-gacie i łączą się z sobą w sposób trwały. Zjawisko to nosi nazwę segregacji komórek. Występuje ono, ponieważ siły adhezji między identycznymi komórkami są największe oraz ponieważ, zgodnie z zasadą Steinberga, komórki dążą do osiągnięcia stanu maksymalnej adhezji.

Przykładem segregacji komórek występującej w rozwoju płodowym jest powstawanie określonych części tworzących się narządów. W zawiązku nerki te komórki, które mają identyczne właściwości powierzchniowe, dążąc do osiągnięcia maksimum adhezji, grupują się (segregują) tworząc np. cewki nerkowe. Komórki mają inne właściwości powierzchniowe grupują się (segregują) oddzielnie, tworząc np. plamki gęste. Przykład ten pokazuje, jak ważny udział w procesie różnicowania odgrywa zjawisko „wybiórczego zatrzymywania”.

Leave a Reply