postheadericon Udział jądra w procesie różnicowania

Od czasu przyjęcia chromosomowej teorii dziedziczności różnicowanie komórek starano się tłumaczyć udziałem jądra (chromosomów) w tym procesie. Ponieważ różnicowanie polega zazwyczaj na ograniczeniu liczby cech funkcjonalnych komórki do jednej lub co najwyżej kilku, można zatem przypuszczać, że jeżeli DNA jądra bierze udział w takim procesie, ilość materiału genetycznego powinna ulegać redukcji. I rzeczywiście – u bezkręgowców (stawonogi) istnieje zjawisko tzw. eliminacji chromosomów. Polega ono na tym, że w przebiegu różnicowania komórek somatycznych większość chromosomów każdej komórki zanika. Pełny zespół chromosomów zachowują tylko komórki płciowe. Jednak zjawisko eli-minacji chromosomów występuje tylko u niewielkiej grupy zwierząt. U zwierząt wyższych, w tym także u człowieka, ilość DNA na jądro komórki diploidalnej pozostaje nie zmieniona niezależnie od stopnia różnicowania komórki.

Przeszczepianie jąder komórkowych. Po usunięciu jądra z komórki jajowej i przeszczepieniu na jego miejsce jądra dowolnej komórki diploidalnej komórki jajowe pozostają żywe, co więcej •- zdolne są do bruzd- kowTania, w wyniku którego powstaje prawidłowa blastula. Zapłodnienie takiej komórki jajowej jest niepotrzebne, ponieważ przeszczepione jądro jest diploidalne. Opisane wyżej przeszczepienie jąder komórek wczesnych stadiów rozwoju zarodkowego (morula, blastula, wczesna gastru- la) do pozbawionych jąder (denukleowanych) komórek jajowych nie zaburza w niczym rozwoju zarodkowego i wykształcenia prawidłowych, dorosłych osobników. Im starszy jest jednak zarodek, z którego pochodzą jądra do przeszczepienia, a zatem im jego komórki są bardziej zróżnicowane, tym większy jest procent degenerujących zarodków i tym więcej ich obumiera w czasie rozwoju.

Leave a Reply