postheadericon U owadów tułów

U owadów tułów zawsze składa się z 3 odcinków: przedtułowia (prothorax), śródtułowia (mesothorax) i zatułowia (metathorax). Każdy z tych odcinków pokryty jest chitynową płytką: grzbietową (tergum = notum), brzuszną (sternum) oraz dwiema płytkami bocznymi (pleurae). Na płytce grzbietowej śródtułowia mogą znajdować się szwy dzielące ją na tarczę (scutum) i tarczkę (scutellum) (ryc. 5.1). Owady latające mają na drugim i trzecim segmencie tułowia po parze skrzydeł. Skrzydła stanowią błoniaste wyrostki, usztywnione tzw. żyłkami, w których znajduje się he- molimfa oraz przebiegają tchawki i nerwy. U owadów dwuskrzydłych (Diptera) druga para skrzydeł jest zredukowana do buławkowatych tworów, zwanych przezmian-

U roztoczy skrzydeł brak niesegmentowane ciało jest pokryte skórzastą powłoką chitynową (alloscutum) i płytkami chitynowymi. Po stronie grzbietowej występuje jedna płytka, która może przybierać postać tarczy (scutum) po stronie brzusznej płytek jest więcej, szczególnie u samców.

Odnóża kroczne stawonogów odchodzą z części tułowiowej, zbudowane są z członów połączonych stawami, a ich budowa zależy od grupy systematycznej. U roztoczy składają się one z biodra (coxa), krętarza (trochanter), uda (femur), kolana (genu), goleni (tibia) i stopy (tarsus) zakończonej pazurkami (clavae) i niekiedy lepkimi przylgami (pulvilli). U owadów brak kolana, a stopa jest najczęściej pięcio- członowa (ryc. 5.1). Formy dorosłe u owadów mają 3 pary nóg, a u pajęczaków, w tym również u roztoczy – 4 pary.

Zależnie od grupy systematycznej stawonogów odwłok jest rozmaicie zbudowany, także liczba segmentów bywa różna. Może być zaopatrzony w przysadki lub ich pozbawiony.

U owadów odwłok liczy od kilku do 11 segmentów. Końcowe segmenty są jednak często zredukowane i przekształcone w narząd kopulacyjny. Poszczególne segmenty odwłoka, podobnie jak tułowia, są pokryte chitynowymi płytkami: grzbietową, brzuszną i dwiema bocznymi.

Jama ciała stawonogów (haemocoeloma) wypełniona jest hemolimfą, w której zawieszone są narządy wewnętrzne (ryc. 5.2). Mięśnie gładkie obsługują serce, jelito i narządy rozrodcze.

Leave a Reply