postheadericon Termin „jajo”

Termin „jajo” w odniesieniu do tasiemca nieuzbrojonego należącego do rzędu Cyclophyllidea, do którego zaliczane gatunki odznaczają się żyworodnością, jest ter-minem wprawdzie powszechnie używanym, lecz mało precyzyjnym (ryc. 4.34). „Jajo” powstaje z komórki rozrodczej żeńskiej zapłodnionej w ootypie przez plemnik, który może pochodzić z tego samego osobnika tasiemca, nawet z tego samego proglotydu, albo z innego osobnika, dzięki zaplemnieniu krzyżowemu. Zygota otoczona jest komórkami żółtnikowymi dostarczającymi jej substancji odżywczych i natychmiast przystępuje do intensywnych podziałów. W ich następstwie zarodek przekształca się w macicy w onkosferę z trzema parami haków oraz dwiema osłonkami embrionalnymi, stanowiącymi integralną część zarodka (powstają z jego własnych blastomerów, zwanych makromerami). Obie osłonki otaczają onkosferę: bliższa – wewnętrzna, składająca się z setek pałeczkowatych, promieniście ułożonych elementów, spojonych substancją białkową, i dalsza – zewnętrzna, luźno utkana, stosunkowo gruba, zaopatrzona na obu biegunach w cienkie, trudno i rzadko dostrzegalne nitkowate wyrostki – filamenty. Osłonka zewnętrzna, utworzona przez kilka zaledwie komórek, łatwo odpada w środowisku zewnętrznym, a nawet w momencie opuszczania członu macierzystego. Pozostaje wówczas sama onkosfera z otaczającą ją cieńszą, lecz solidną osłonką wewnętrzną, którą wielu autorów nazywa embrioforem, co w dosłownym tłumaczeniu obu zródłosłowów („embryon” – zarodek i „pherein” – nosić) można by nazwać „nosicielem zarodka”. Tak więc em- briofor ma oznaczać nie tylko osłonkę otaczającą onkosferę, lecz także onkosferę. Wymiennie używany jest także termin jajo inwazyjne, które w stosunku do tasiemców żyworodnych dotyczy również tych gatunków, które nie odrzucają łatwo zewnętrznej osłonki embrionalnej.

Leave a Reply