postheadericon Rozmnażanie płciowe toksoplazmy

Toksoplazma rozmnaża się bezpłciowo w komórkach różnych narządów i mono- cytach przez wytwarzanie w obrębie trofozoitu macierzystego 2 komórek siostrza- nych (.endodyogenia)\ podział rozpoczyna się od konoidu i jądra. W ostrej fazie inwazji w komórce żywiciela następuje szybkie mnożenie się tachyzoitów w wodnicz- kach, ujawniające tendencje do grupowania się, toksoplazmy bowiem zachowują łąc-ność przy jednym z biegunów po endodiogenii.’- Tworzą się tzw. pseudocysty, najczęściej w makrofagach, gromadzących się w miejscu inwazji. Postacie trofozoitów wytwarzające się w pseudocystach to tachyzoity. Wewnątrz monocytów i ^ra- nulocytów obojętnochłonnych mogą one drogą krwi lub chłonki przenosić się do odległych miejsc organizmu żywiciela. Po wielokrotnej reprodukcji pasożyta komórki żywiciela ulegają zniszczeniu, a uwolnione tachyzoity atakują dalsze komórki. Powtarzanie tego procesu prowadzi do powstania ognisk zapalnych i martwiczych w różnych tkankach (narządach), żywiciela. W miarę rozwoju procesów immunologicznych związanych ze stymulacją antygenową pasożyta ostra faza inwazji przechodzi w przewlekłą. W przewlekłej inwazji powstają cysty, tj. kuliste lub owalne twory, o wymiarach 20-200 pm, zawierające liczne bradyzoity – dalsze formy schizogonii. W narządach cysta otacza się otoczką własną, błoną komórkową zniszczonej komórki żywiciela oraz po pewnym czasie od jej wytworzenia – tkanką łączną ulegającą wysyceniu solami wapnia. Szybkość wytwarzania cyst, ich pękania i zarażenie dalszych komórek lub otaczanie tkanką łączną żywiciela zależą od inwazyj- ności szczepu T. gondii (Kozar).

Rozmnażanie płciowe toksoplazmy (sporogonia) przebiega w komórkach nabłonkowych błony śluzowej jelita cienkiego kota domowego (żywiciel ostateczny) w sposób przypominający cykl rozwojowy pierwotniaków rodzaju Isospora. Postaciami inwazyjnymi dla kota mogą być tachyzoity, bradyzoity lub sporozoity, które dostają się per os w narządach i mięśniach upolowanych drobnych gryzoni (tachyzoity, bradyzoity) lub z innym pokarmem zanieczyszczonym kałem zarażonego T. gondii kota (sporozoity). Penetrując do komórek nabłonka wyścielającego jelito, ulegają zaokrągleniu, tworząc postać schizonta, który dzieli się na merozoity o strukturze morfologicznej trofozoitu prawdopodobnie we wczesnej inwazji przebiega 5 cykli merozoit-merozoit, po czym część merozoitów przekształca się w gametocyty. Gametocyty przekształcają się w gamety (rozpoczyna się sporogonia), powstają makro- i mikrogamety, które łączą się tworząc zygotę wypadającą do światła jelita – oocystę. Oocysta, o wymiarach 9×14 pm, w ciągu 3 tyg. przekształca się w sporocystę, jest bowiem miejscem kształtowania się 2 sporoblastów i w każdym z nich 4 sporozoitów, które są inwazyjne dla ptaków i ssaków, również dla człowieka (ryc. 3.43).

Leave a Reply