postheadericon Ptaszyniec

Znaczenie w medycynie. Ptaszyniec przenosi wirusowe i bakteryjne choroby drobiu, m.in. spirochetozę i cholerę ptasią. Atakuje także ludzi, u których powoduje świąd i zmiany skórne. Może powodować również mechaniczne uszkodzenie skóry szczękoczułkami. Ptaszyniec zdolny jest przekazywać wirusy zapalenia mózgu St. Louis swojemu potomstwu drogą transowarialną, a także podejrzewa się go o przenoszenie tych wirusów z drobiu na ludzi. Przenosi również toksoplazmozę.

Wykrywanie. Występuje w zaniedbanych higienicznie kurnikach i gołębnikach oraz w gniazdach ptaków synantropijnych może przedostawać się do pomieszczeń mieszkalnych, biurowych itp., co stwierdzono w Gdańsku i Gdyni (Skierska, Wegner, Wegner i Racewicz).

Zwalczanie. Należy usuwać gniazda ptasie znajdujące się przy oknach i okapach domów. Do dezynsekcji kurników oraz gołębników można używać preparatów owadobójczych o działaniu kontaktowym, opartych na związkach fosforoorganicz-nych, a w mieszkaniach ludzi stosuje się insektycydy karbaminianowe lub pyretro- idy. Atakom ptaszyńca u ludzi, np. u pracowników ferm kurzych, można zapobiegać przez impregnację odzieży repelentem, np. zawierającym benzoesan benzylu. Leczenie zmian skórnych jak w przypadku Ornithonyssus bacoti.

Występowanie. Gatunek kosmopolityczny, związany wyłącznie z człowiekiem.

Budowa i rozwój. Ciało wydłużone samica ma ok. 380 |j.m długości i 45 (im szerokości samiec ma ok. 300 p.m długości i 40 (im szerokości. Odnóża bardzo krót-

Znaczenie w medycynie. Infestacja bezobjawowa, chociaż nużeniec często to-warzyszy różnego rodzaju wykwitom skórnym. Gatunki zwierzęce nie są chorobo-twórcze dla człowieka.

Wykrywanie. Wyciśniętą treść z przewodów łojowych, głównie ze skrzydełek nosa, policzków i podbródka, rozprowadza się na szkiełku przedmiotowym, zalewa 4% roztworem NaOH lub ksylenem i bada pod mikroskopem na obecność nużeńców (ryc. 5.9). Można też z podejrzanych miejsc na twarzy zeskrobać naskórek skalpelem i oglądać pod mikroskopem w mieszaninie składającej się z 20% KOH i dimety- losulfotlenku (DMSO) w proporcji 3:2.

Zwalczanie. Zmywanie skóry ciepłą wodą z mydłem i dodatkiem heksachloro- benzenu bywa skuteczne, podobnie jak stosowanie maści lub płynów zawierających balsam peruwiański.

Leave a Reply