postheadericon Predeterminacja

Od dawna znany jest fakt niejednorodności cytoplazmy komórki jajowej. Niejednorodność taka występuje zarówno w komórkach jajowych bezkręgowców, jak i w jajach kręgowców. Jest ona szczególnie wyraźna w jajach płazów. Rycina 3 przedstawia schematycznie niejednorodne ułożenie składników cytoplazmy jaja płazów. Niejednorodność cytoplazmy komórki jajowej polega na swoistym, uporządkowanym i powtarzającym się w różnych jajach, ułożeniu różnych ich składników. Jądro leży w pobliżu bieguna animalnego komórki, w miejscu największego nagromadzenia owoplazmy. W tej samej okolicy zgrupowane są rybosomy i mitochondria. Liczba obu tych struktur cytoplazmatycznych obniża się stopniowo w miarę zbliżania się do przeciwległego bieguna komórki, tj. bieguna wegetatywnego. Cząstki żółtka (deutoplazmy) wykazują natomiast odwrotny co do kierunku gradient rozmieszczenia: największe ich nagromadzenie występuje w pobliżu bieguna wegetatywnego komórki, podczas gdy w pobliżu bieguna animalnego nie występują prawie wcale. Rozmieszczenie części składo-wych cytoplazmy komórki jajowej wykazuje zatem symetrię promienistą. Oznacza to, że na przekrojach równoleżnikowych przechodzących przez tę samą część komórki występują te same składniki cytoplazmy. Na przekrojach południkowych natomiast można obserwować pełny gradient zmieniających się składników cytoplazmy.

Leave a Reply