postheadericon Inwazja wszy łonowej

Znaczenie w medycynie. Inwazja wszy łonowej rozprzestrzenia się drogą kontaktu płciowego, za pośrednictwem pościeli i ubrania. Wesz drażni skórę, a miejsca ukłucia są przejściowo widoczne jako niebieskie plamki. Umiejscowiona na rzęsach oczu może powodować zapalenie spojówek i brzegów powiek u dzieci utrudnia to otwarcie powiek. Nie przenosi riketsji duru epidemicznego.

Wykrywanie. W celu znalezienia wszy łonowej na człowieku przeszukuje się okolice wzgórka łonowego, genitaliów i innych owłosionych części ciała, a przy silnej infestacji także owłosione części twarzy (rzęsy, brwi, brodę).

Zwalczanie. Dla zlikwidowania infestacji zaleca się smarowanie skóry po myciu 2 razy dziennie przez 3-5 dni preparatem Crotamiton (nie stosuje się w okolicy oczu i u niemowląt do 1 rż.). Z brwi, rzęs i z brzegu powiek wszy usuwa się mechanicznie (pod mikroskopem okulistycznym). Można też rzęsy smarować maściami zawierającymi pyretroidy. Stosowana jest również fototerapia laserem argonowym (Piotrowski).

Występowanie. Znana w krajach o klimacie umiarkowanym i w strefie subtropi-kalnej notowano ją także w Afryce. Występuje również w Polsce.

Budowa i rozwój. Ciało spłaszczone grzbietowo-brzusznie, w zarysie owalne (ryc. 5.16), 4-5 mm długości i 3 mm szerokości, barwy jasnobrązowej. Głowa pię- ciokątna, krótka, zaopatrzona w parę czteroczłonowych cienkich czułków oraz parę czarnych oczu. Narząd gębowy kłująco-ssący kłujka w stanie spoczynku ułożona w zagłębieniu po stronie brzusznej. Pierwszy segment tułowia (pronotum) rozbudowany – szczególnie mocno po bokach. Skrzydła szczątkowe są umieszczone między drugim a trzecim segmentem tułowia. Odwłok ma 7 widocznych segmentów. Po stronie brzusznej, za biodrami trzeciej pary nóg, znajdują się otwory gruczołów wonnych, wydzielające substancję o intensywnym, specyficznym zapachu.

Samica po posiłku z krwi składa jaja (po kilkadziesiąt sztuk) barwy perłowosza- rej opatrzone wieczkiem. Przytwierdza je do podłoża substancją cementową. W ciągu życia składa 150-500 jaj. Czas rozwoju zarodka trwa ok. 10 dni, po czym wykluwają się nimfy. Po przejściu 5 linień osiągają one dojrzałość płciową. W temp. 20°C cały rozwój trwa 1,5-2 mies. Większość owadów ginie przy 60°C, nimfy i jaja w 80-90°C.

Można się więc zakazić na skutek dostania się kału wszy do rany na skórze lub na błonę śluzową, bądź też przez rozgniecenie zainfekowanej wszy na zranionej skórze. Szczepionkę przeciw durowi epidemicznemu z jelita zakażonych wszy opracował polski uczony R. Weigl. Była ona szeroko stosowana przed drugą wojną światową i po wojnie.

Leave a Reply