postheadericon Antygeny transplantacyjne człowieka

Główny system zgodności tkankowej człowieka – system HL-A (z ang.: Human Leukocyte Antigens) został tak nazwany, ponieważ antygeny tego systemu wykryto po raz pierwszy na leukocytach. System HL-A jest systemem polimorficznym i obejmuje 2 loci: LA i „Four” zajmowane przez dwa różne geny odpowiedzialne za syntezę serologicznie wykrywalnych antygenów transplantacyjnych. Każdy z tych genów może występować pod postacią wielu alleli (tab. 2). Informacja genetyczna zawarta na jednym chromosomie pochodząca z tych dwóch miejsc nosi nazwę haplotypu. Miejsca LA i „Four” są ściśle ze sobą powiązane i usytuowane na chromosomie autosomalnym, choć nie określono dotychczas na którym. Zjawisko crossing-over między tymi genami występuje zaledwie w 0,45%. do 0,95%. Polimorfizm określonego systemu antygenów transplantacyjnych można ocenić na podstawie częstotliwości występu-jących w ramach tego systemu heterozygot w stosunku do homozygot. Odsetek homozygot dla miejsca LA wynosi zaledwie 18% u rasy kauka-skiej, a u Indian gwatemalskich, będących z punktu widzenia systemu HL-A najbardziej homogenną populacją ludzką, około 33%. Odsetek ho-mozygot dla miejsca „Four” jest dla większości populacji jeszcze niższy. Ogólny odsetek homozygot łączących obydwa miejsca wynosi dla rasy kaukaskiej mniej niż 2%. Dla porównania: częstotliwość homozygot w systemie Rh wynosi u rasy kaukaskiej około 34%, a w systemie ABO około 50%. Widać więc, że system HL-A odznacza się wysokim poziomem polimorfizmu.

Na polimorfizm systemu HL-A nie można patrzeć tylko jako na barierę utrudniającą znalezienie identycznych pod względem antygenów transplantacyjnych osobników -i pomyślne przeszczepienie tkanek. Trud-no wykluczyć możliwość, że polimorfizm ten może zabezpieczać przed inwazją komórek nowotworowych z jednego osobnika na drugi. Analo-giczne spekulacje odnoszą się również do wirusów. Niektóre spośród nich opuszczając komórkę włączają do swej otoczki fragment błony komórkowej z jej komponentami antygenowymi. Istnieją hipotezy, że może to być czynnikiem ułatwiającym rozpoznanie obcości i odpowiedź immu- nologiczną w niektórych typach infekcji wirusowych. Są to oczywiście, jak na razie, tylko daleko idące hipotezy. Podobnie jak się to ma z antygenami grupowymi erytrocytów, również w obrębie systemu HL-A znaleziono korelację między występowaniem pewnych antygenów i skłonnością do pewnych chorób. Odnosi się to do choroby Hodgkina, a także do pewnych postaci tocznia rumieniowatego.

Leave a Reply